دسته‌بندی نشده

اصلاحات ارزی

اصلاحات ارزی

 

علی سعدوندی

اقتصاددان

آیا ممکن است کشوری مورد تحریم‌های همه‌جانبه قرار بگیرد و به‌رغم تبعات منفی ناشی از تحریم‌ها نرخ تورم از ۱۷ درصد به ۳/ ۲ درصد و نرخ بیکاری از ۸/ ۵ به ۸/ ۴ درصد در عرض سه سال کاهش یابد؟

واقعیت این است که در صورت اتخاذ سیاست‌های اقتصادی مناسب، تاثیر تحریم‌ها در به زانو در آوردن اقتصادهای ملی مستقل کاملا محدود است. ارقامی که در بالا آمد افسانه نیستند بلکه واقعیت‌های کشور روسیه را منعکس می‌کنند که به دلیل اتخاذ سیاست‌های ارزی مناسب نه‌تنها آثار نامطلوب تحریم را خنثی کرد بلکه به موفقیت‌های چشمگیر دست یافت.

به راستی درس اقتصاد روسیه و ریاست مقتدر بانک مرکزی‌اش خانم الویرا نابیولینا برای کشور ما چیست؟ جالب است که واکنش این نابغه اقتصادی در تضاد کامل با سیاست‌های ارزی ایران پس از تحریم‌ها قرار داشته است. جالب‌تر آنکه روسیه پیروز میدان مصاف ارزی در شرایط تحریم بوده است.

در بدو بحران تحریم در سال ۲۰۱۴ خانم نابیولینا توانست پوتین و مدودف را متقاعد کند تا دو سیاست جدید در پیش گیرند: ۱) افزایش نرخ بهره سیاستی از سطح ۵/ ۸درصد در اکتبر ۲۰۱۸ به ۲۲ درصد در ژانویه ۲۰۱۵؛ ۲) تغییر نظام ارزی روسیه از «شناور مدیریت شده» به‌نظام بازار آزاد یا «شناور».

هر چند اقدامات بانک مرکزی روسیه برای سیاست‌گذاران و کارشناسان اقتصادی کشورهای پیشرفته ملموس و معتبر بود، اما عقب‌ماندگان از قافله تجربه و دانش بشری با دیده تردید به آن می‌نگریستند. تاریخ نشان داد که حق با خانم نابیولینا بود.  بانک مرکزی روسیه در تارنمای خود چرایی اتخاذ نظام ارزی شناور را چنین شرح می‌دهد: «نظام ارزی شناور به‌عنوان یک ثبات‌دهنده خودکار در اقتصاد عمل می‌کند که مزیت اصلی این نظام بر اتخاذ سیاست شناور مدیریت شده است. نظام ارزی شناور با تعدیل آثار شوک‌های خارجی، سازگاری اقتصاد با تغییرات شرایط خارجی را تسهیل می‌کند.»

با اتخاذ اصلاحات ارزی در روسیه شوک ارزی رخ داد اما این شوک پس از چندی التیام یافت و نرخ‌های ارز نزولی شد. تورم نیز که با آغاز بحران صعودی بود به پایین‌ترین سطوح در چند دهه گذشته رسید. نرخ بهره سیاستی نیز پس از بحران عقب نشست و به ۵/ ۷ درصد کاهش یافت.

به راستی چگونه ممکن است افزایش نرخ ارز و سپردن امور ارزی به بازار آزاد به کاهش نرخ تورم در اقتصاد بینجامد؟ در پاسخ باید گفت که افزایش نرخ ارز در یک نظام تک‌نرخی به کاهش کسری بودجه دولت یعنی مهم‌ترین عامل تورم می‌انجامد. البته افزایش نرخ ارز اگر در یک نظام چندنرخی رخ دهد نه‌تنها کسری بودجه را کاهش نمی‌دهد بلکه بحران را تعمیق می‌کند. نظام چندنرخی ارز، منابع کشور را از دولت و ملت به سوی رانت‌خواران پمپاژ می‌کند و در این نظام افزایش نرخ ارز به افزایش کسری بودجه دولت و خانوار انجامیده و تورم از این کانال صعودی خواهد شد. واقعیت این است که نابغه اقتصادی روسیه توصیه‌های علم متعارف اقتصاد و تجربه بشری را به‌کار گرفت و موفق شد. درحالی‌که سیاست‌های اتخاذ شده در کشور ما در تقابل با تجربه بشری و در جهت تقویت رانت‌خواری بوده است. سیاست‌هایی که تنها در قالب مکتب «سرمایه‌خواری رفاقتی» توجیه‌پذیر است.

https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-92/3552092-%D8%B6%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C

نظریه پولی مدرن

نظریه پولی مدرن

 نظریه پولی مدرن

یک استاد دانشگاه اظهار داشت: بخشی از نظریه پولی مدرن که بر روی انتشار اوراق تاکید دارد، در کشور اجرا شود. یعنی دولت اوراق بدهی منتشر و در بخش واقعی تزریق و سرمایه‌گذاری کند تا رونق به اقتصاد بازگردد.

علی سعدوندی در گفت‌وگو با ایلنا در توضیح نظریه پولی مدرن گفت: این نظریه برگرفته از نظریات کینزین‌های نو است و بیان می‌کند در کشوری که انتظارات تورمی سرکوب شده است، دولت می‌تواند آزادانه‌تر در زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کند، دولت این اقدام را می‌تواند از طریق ایجاد پایه پولی و یا انتشار اوراق بدهی انجام دهد.

وی ادامه داد: نظریه پولی مدرن، نظریه صحیحی است منتها اگر بانک مرکزی را به نحوی مسئول تأمین مالی زیرساخت‌ها بدانیم، طبق این نظریه بانک مرکزی مسئول سیاست‌گذاری بودجه‌ای و رشد اقتصادی خواهد شد و در آن صورت نیاز است که وزارت اقتصاد نیز مسئولیت کنترل تورم را بر عهده بگیرد و از ابزارهای کنترل تورم استفاده کند. در واقع این نظریه، موضوع جدیدی را مطرح نمی‌کند و تنها بر این نکته تاکید دارد که در اقتصادهای بدون تورم امکان سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها  بالاتر است.

این کارشناس مسائل پولی و بانکی در مورد کاربست نظریه پولی مدرن در اقتصاد ایران گفت: تزریق پایه پولی در ایران کاربرد نخواهد داشت چون انتظارت تورمی در حال افزایش است و اگر ما به دنبال ایجاد رونق از طریق پایه پولی باشیم، امکان دارد تورم موجود به ابرتورم تبدیل شود. بنابراین حداقل بخشی از این نظریه که به عنوان «هدایت اعتبار» شناخته شده است، قابل اجرا نخواهد بود.

وی ادامه داد: البته انتظار بنده این است که بخشی از نظریه پولی مدرن که بر روی انتشار اوراق تاکید دارد، در کشور اجرا شود. یعنی دولت اوراق بدهی منتشر و در بخش واقعی تزریق و سرمایه‌گذاری کند تا رونق به اقتصاد بازگردد. البته رونق اقتصادی نیز باعث رشد بخش واقعی شده و در این حالت قسمتی از نقدینگی جذب بخش واقعی خواهد شد. لازم به ذکر است انتشار اوراق به کنترل تورم کمک می‌کند که مناسب شرایط فعلی است.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: زمانی که رونق به وجود می‌آید، تورم و همچنین معوقات بانکی کاهش می‌یابند. باید توجه داشت که معوقات بانکی مهمترین عامل رشد نقدینگی در سال‌های اخیر بوده است. بنابراین از این طریق هم نقدینگی و هم تورم کنترل خواهد شد و برداشت بنده این است که ریاست جدید بانک مرکزی به این موضوع توجه دارند.

وی متذکر شد: همچنین اینکه بانک مرکزی در دوران ریاست جدید، متوجه این موضوع شده که سیاست‌های رکودزا در بلندمدت نه تنها تورم را کنترل نمی‌کند، بلکه تورم را افزایش می‌دهد.

سعدوندی با بیان اینکه اجرای نظریه پولی مدرن بستگی به شرایط کشور دارد، گفت: در حال حاضر بخشی از این نظریه که به انتشار اوراق توجه دارد حائز اهمیت است اما هدایت اعتبار و تسهیل کمّی برای شرایط فعلی اقتصاد ایران مطلقا تجویز نمی‌شود. لازم به یادآوری است که بانک مرکزی انگلستان در مقاله‌ای که در سال 2014 منتشر کرد تاکید دارد سیاست‌های تسهیل کمی تنها زمانی توصیه می‌شود که سطح نرخ بهره پایین باشد. در واقع استفاده از تسهیل کمی بستگی به نرخ سود صفر و انتظارات تورمی سرکوب شده دارد.

این اقتصاددان با اشاره به اهمیت عملیات بازار باز گفت: این در واقع یک عملیات دوگانه است یعنی وقتی اقتصاد در رکود است موجب بازگشت رونق است و اگر اقتصاد شرایط تورمی را تجربه می‌کند به عنوان بازدارنده آن و ترمز تورم عمل خواهد کرد. در حال حاضر در کشور ما می‌توان ابتدا سیاست‌های سرکوب انتظارات تورمی را در پیش گرفت و بلافاصله پس از آن که احتمالا با رکود کوتاه مدت نیز همراه خواهد شد، سیاست کاهش نرخ سود و رونق‌زا را به کار گیریم. بنابراین عملیات بازار باز کمک خواهد کرد که نرخ سود و نرخ تورم کاهش یابند.

Set your categories menu in Theme Settings -> Header -> Menu -> Mobile menu (categories)